السيد هبة الدين الشهرستاني ( مترجم : ميرزاده اهرى )
23
ما هو نهج البلاغة ( در پيرامون نهج البلاغه ) ( فارسى )
اعجاب استاد و شاگردان او گرديد ، و هر چه از نردبان زندگى بالا مىرفت بيشتر مورد تحسين دانشمندان و حسادت دشمنان كه نمىتوانستند نبوغ او را ببينند واقع مىشد . داستان پاسخى كه او در سن نه سالگى به پرسش استادش « سيرافى » نحوى معروف داد و حاضران مجلس را از تيزهوشى خود به شگفت آورد مشهور است « 1 » . وى در خردسالى همراه برادرش سيد مرتضى به استفاده فقه و ديگر علوم دين از محضر شيخ مفيد پرداخت ، و شرح اصول خمسه و كتاب « العمده » را نزد قاضى عبد الجبار معتزلى از متكلمين و اصوليان اهل سنت ، آموخت ، همچنين تاريخ و حديث را از محمد بن عمران مرزبانى و ابو موسى تلعكبرى و ابوابى از فقه را از محمد بن خوارزمى و علم قرائت را با همه روايات آن از ابو حفض عمر بن ابراهيم كنانى فرا گرفت و هم مختصر طحاوى را نزد خوارزمى مزبور خواند . و نيز مختصر ابو الحسن كرخى را نزد ابو محمد اسد اكفانى و نحو و علوم عربيت را از على بن عيسى رمانى فرا گرفت ، و هم پارهاى از علوم عربيت را نزد « ابن جنى » نحوى معروف و قسمتى از فنون بلاغت و
--> ( 1 ) - مىنويسند : روزى سيد رضى كه كودكى خردسال بود پيش « سيرافى » نحوى معروف درس مىخواند ، استاد در حضور جمعى از علماى مجلس از سيد رضى پرسيد اگر بگوئيم : « ضرب زيد عمر » نصب عمر ( كه اسم غير منصرف است ) از كجا معلوم مىشود ؟ سيد رضى بلافاصله جواب داد از « بغض على ! » يعنى : نصب عمر را از دشمنى با على مىتوان شناخت ! حضار از تيزهوشى سيد رضى كودكى شيعى كه با شهامت هر چه تمامتر در حضور استاد سنى و چندين دانشمند بزرگ اهل تسنن اين جواب را گفت ، بى اندازه تعجب كردند . . .